Telomer Kısalması

Son zamanlarda anti-aging konularına meraklı bir okuyucu olarak telomerlere olan merakım giderek artıyordu ve konuyla ilgili okuduklarımı genelleyerek bir yazı haline getirmek istedim. Malum instagramda herkes çok sağlıklı besleniyor, herkes çılgınca spor yapıyor ama gençliğin sırrını sonuçta bilim adamları bulacak 😊.

Telomer ile ilgili yapılan çalışmalar giderek artıyor. Peki son zamanlarda sıkça duymaya başladığımız “telomer” nedir? Telomer her bir DNA sarmalının ucunda bulunan ve kromozomları koruyan parçalardır.  Hücrelerimiz her bölündüğünde telomerler de giderek kısalır. Telomerler çok kısalırsa hücre işlevsizleşir.  Bu da insanın yaşlanma hızına etki eder. Yapılan araştırmalara göre sigara tüketimi, stres, sporsuz yaşam tarzı, sağlıksız beslenme gibi kalitesiz hayat tarzı da telomerleri olumsuz yönde etkiliyor. Telomerler genellikle ayakkabı bağcıklarının uçlarında bulunan plastik maddeye benzetilir. Bunun nedeni, o plastik madde ayakkabı bağcığının yıpranmasını nasıl önlüyorsa, telomerler de genetik verilerimizi ve kromozom uçlarımızı hasardan koruyorlar. Yapılan çalışmalarda, telomer kısalmasına bağlı olarak değişen hücre bölünme sayısının ,canlıların ömrünü belirleyen birincil faktör olabileceği düşünülüyor.

Telomer kısalmasının yaşlanmayla ilgili her başlıkla, kanser gibi, ilgili olduğu düşünülüyor. Telomer uzunluğuna göre kalp krizi veya inme olasılığının hatta insan ömrünün yakın gelecekte tahmin edilebilir olacağı düşünülüyor. Okuduğum makalelerde İngiltere’de insan ömrünü tahmin eden bir şirket çoktan varmış.

Telomer kısalmasını yavaşlatabilir miyiz?

Telomer kısalmasının hızı, yaşam tarzımızla oldukça yakından ilgilidir. Sigara ve sağlıksız beslenme telomerlerin kısalma hızını arttırıp hücre yaşlanmasını hızlandıracağı gibi, sağlıklı bir yaşam tarzı ise kısalma hızını yavaşlatabilir. Stres yönetimi de telomerlerin ömrünü etkilediğinden stresi hayatımızda minimize etmek veya stresi yönetebileceğimiz hale getirmek de oldukça mühim. Bu stres yönetimi kolay mı derseniz de, yine yapılan araştırmalarda fiziksel aktivitelerin stres yönetimini kolaylaştırdığı görülmüş. Spor ve sağlıklı beslenmenin telomer kısalmasını yavaşlattığı hatta uzamasına yardımcı olduğu görülmüş.

Peki yaşlanmanın tek sebebi telomer kısalığı mı?

Bu sorunun cevabı tabiki hayır 😊. Herkesin TA 65 adlı gıda takviyesine ayda 500 dolar verebileceğini düşünmüyorum. Yaşlanmanın genel olarak 7 sebebi var. Bunlar, DNA onarımı, telomer kısalması, epigenetik değişiklikler, proteinlerin fonksiyon bozukluğu, mitokondriyal değişiklikler, kök hücrelerin tükenmesi ve hücresel yaşlanma.

Telomerlerle ilgili genel bir bilgi yazısı yazmak istedim. Çünkü önümüzdeki 5 yılda ülkemizde bunu oldukça sık duyacağız. Belli ki ilgili ürünlerin pazarlaması bol bol yapılacak. Ama hücresel yaşlanmanın tek sebebinin de bu olmadığının farkında olmak da oldukça önemli.  Bu konularla yakından ilgili kesim olarak biz yine sağlıklı beslenme tarzımızı, sporumuzu hayatımızdan eksik etmeyerek, aynı zamanda  stresi azaltmaya çalışıp, sigarayı hayatımızdan çıkarmaya bakalım. Çünkü biz elimizden gelenin en iyisini vücudumuza yaparsak o da bize iyi davranacaktır 😊

Sevgiler…

Kaynaklar:

What Are Telomeres and Why Are They Important?

http://clinchem.aaccjnls.org/content/43/5/708

https://www.yourgenome.org/facts/what-is-a-telomere

Reklamlar

Bir Cevap Yazın